عزاداری،نوحه خوانی وبرپایی مجالس عزاداری برای سرور شهیدان حسین بن علی(ع)ازقدیم الایام درابدان رونق خاصی داشته است.به طور کلی نحوه عزاداری ،جزیی ازاعتقادات وفرهنگ مردم ابدان بوده است.درماه ودهه محرم با حالت خاصی ،نذرهای زیادی مردم داشتند هرکسی سعی میکردبه فراخور حال خوددراین عزاداری نقش داشته باشد.هرکسی ازروی صداقت واعتقاد خود ودرحد توان سعی میکرد […]

عزاداری،نوحه خوانی وبرپایی مجالس عزاداری برای سرور شهیدان حسین بن علی(ع)ازقدیم الایام درابدان رونق خاصی داشته است.به طور کلی نحوه عزاداری ،جزیی ازاعتقادات وفرهنگ مردم ابدان بوده است.درماه ودهه محرم با حالت خاصی ،نذرهای زیادی مردم داشتند هرکسی سعی میکردبه فراخور حال خوددراین عزاداری نقش داشته باشد.هرکسی ازروی صداقت واعتقاد خود ودرحد توان سعی میکرد کمک کند.یکی بار هیمه ای ،دیگری مرغی،اگر دامدار بود کهره ای یا چهارقیاس روغن حیوانی ،اگرکشاورزبود ،بل تنباکویی به اشپزخانه محل عزاداری تحویل میدادند تا به نوبه خود سهمی دراین عزاداری داشته باشند.دراین ده روز عزاداری،علاوه برکتاب خواندن(کتاب روضه الشهدای ملا حسین واعظ کاشفی)انواع نوحه ها،سرخونی،لای لای،صبحدم،ذوالجناح،باشور وشوق خاصی برگزار می شد.
درابدان قدیم دهه محرم تقریبا دو جا عزاداری برگزار می گردید..اول منزل حاج ناصر کرمی که همین حسینیه فعلی مرحوم حاج مزعل کرمی بوده است .یعنی بعداز مرحوم حاج ناصر فرزندش حاج مزعل وبعدازمرحوم حاج مزعل اکنون فرزندان ایشان همین مراسم عزاداری برگزار میکنند..جای دومی در ابدان منزل مرحوم جمال خان بوده که ابتدا درقلعه جنوبی تقریبا جای منزل فعلی زارنجف برگزار میشد،واز زمان قبل به خان رسیده بود.وبعداز ایشان چندسالی درقلعه شمالی برگزار گردید،وسپس به حسینیه حاج سیدمحمد منتقل گردید.بنا بر این دو نقطه ابدان یکی شمال روستا منزل جمال خان ودیگری قسمت جنوبی ابدان حسبنیه مرحوم حاج ناصر روضه خوانی برگزار بود.بعدها درمحله سادات درمسجد مرحوم حاج سید علی روضه خوانی بر گزار میشد،که تا کنون هم برقراراست.مردم روستاهای اطراف مانند،کنارترشان،ملگه وگشی گاهی اوقات شبانه با پای پیاده ،اعم از مرد وزن به مراسم عزاداری ابدان می امدندیا به اصطلاح به”گوش خوانده”می امدند.روضه خوانان ابدان معمولا از جاهای دیگر وارد می شدند.بنا به دعوت بانیان مجلس از انان دعوت به عمل می امد ومی امدند دراین ایام روضه خوانی میکردند.درخود ابدون فقط یک روضه خوان بود ان هم ازروستای کنار ترشان ،یعنی مرحوم زار محمد اخوند که اصالتا گنخکی بوده است.
مرحوم زارمحمد اخوند پدر مرحوم مشهدی مهدی یوسفی بوده است.بنا به گفته معمرین ایشان فردی مطلع وروضه خوانی بسیار زبردست بوده است.بیشتر اوقات به فارسی روان یا به اصطلاح کتابی صحبت می کرد،وکمتر لهجه ای یا محلی صحبت می کرد.صدایی بسیارغرا ودلنشین داشته ودرمنبرهایش بیشتر به ناسخ التواریخ استنادمی کرده است.بیشتر کلمات ثقیل ناسخ به کار میبرد.وهمیشه منبررا به مرثیه شاعران جنوب مثل اخوند کبگانی ،فایز،مفتون و…..به اتمام می رسانده است.درشرح وقایع کربلا استاد بودوبه قول معمرین طوری واقعه کربلا را بیان می کرد که کل واقعه جلو چشم ادم مجسم می کرد،وطوری می گفت انگار که خودش درنزدیکی های صحنه بوده است .به همین خاطر روضه اش بسیار دلنشین وپسندیده بزرگان وعلما منطقه دشتی بوده است.نامبرده اول درحسینیه حاج ناصر وبعددرمنزل مرحوم جمال خان وسپس در روستاهای سرمستان وگشی روضه خوانی می کرده است
ازروضه خوانان دیگر ابدان که حدودا شصت سال در ابدان منبر رفته وپند واندرز وموعظه وروضه خوانی نموده،حجت الاسلام والمسلمین اقای حاج سید مرتضی حسینی بوده است.از ابتدای منبر رفتن از ابدان درحسینیه مرحوم حاج ناصر شروع کرده،دراین مدت سبک روضه خوانی ایشان جذابیتی خاص داشت ،با توجه به صدای خوبی که داشتند شعرها ومرثیه ها در وقایع کربلا بسیارجذاب می خواندند.درمیان همه اشعارشعر،،شب قتل حسین لیلای مضطر….،،که با صوت ولحن خاصی می خواندندومستمعین را به حزنی عمیق وا می داشت.همچنین در روضه های قدیمی اش شعر ،،کرد طاووسی ز مرغابی سوال،،که از دیوان اخوند ملا حسن کبگانی گرفته شده وشرح حال وگفتگوی دو مرغ یعنی طاووس ومرغابی درشط فرات ووقایع امدن ابوالفضل واب برداشتن واب نخوردن ان حضرت است که بسیاربا حزن واندوه خوانده می شد استقبال خوبی داشت.اما ازهمه اینها مهمتر از خصوصیات منبر وی پند واندرزها واخلاقیات منبر ایشان است، که دراین مدت چند دهه موعظه جذابیت بسیار داشته واثر کننده هم بوده است.سفارش مردم به رعایت اخلاق ،سیره پیامبراسلام وا اعمه اطهار،رعایت حلال وحرام ومسایل احکام درزندگی اجتماعی از کارها وزحمات شصت ساله ایشان است.ایشان بحمدالله هنوز دقید حیات هستندوارزوی عمربیشربرای ایشان داریم.
ازروضه خوانان دیگری که دراین ایام نیم قرن درابدان روضه خوانی کرده اندباید ازسید احمد روضه خوان،اقا سید اسدالله،مرحوم مشهدی عبدالرضا صابری،مرحوم ملا محمد علی حیدری،مرحوم مشهدی احمد در گویی،حاج سید عبدالرضا حسینی،مرحوم حاج شیخ عبدالله حاجیانی،مرحوم اخوند زایر عبدالله احمدی،زایر صالح صالحی،مشهدی محمد تقوی باید نام برد.

  • منبع خبر : نصیر بوشهر