محمدرضا شفیعی کدکنی
ای دل طریق رندی از مُحتسب بیاموز / مست است و در حق او کس این گمان ندارد 28 اردیبهشت 1401
محمدرضا شفیعی کدکنی

ای دل طریق رندی از مُحتسب بیاموز / مست است و در حق او کس این گمان ندارد

▪️محتسب در اینجا دقیقاً امیر مبارزالدین است. وقتی در جامعه‌ای فساد حاکم شد و ریا و زرق حاکمیت پیدا کرد آن‌وقت است که حاکمان و عمله و اکرهٔ حکّام برای رواج هرچه بیشتر این فساد تمام توش و توان خود را به کار می‌گیرند و دستگاه‌های تبلیغاتی خود را به کار می‌اندازند و با استفاده […]

هنر و خودکامگان 17 اسفند 1400
محمدرضا شفیعی کدکنی

هنر و خودکامگان

محمدرضا شفیعی کدکنی: ▪️ریا و خودکامگی دو ضربه‌ای بوده که بر پیکر اجتماع ما خورده است و ما هنوز هم زیرِ ضرباتِ دردناکِ ریا و دیکتاتوری به سر می‌بریم و از آنجا که با ریا و محیط ریازده و دیکتاتوری و محیط دیکتاتوری‌زده متولّد می‌شویم و با عوارض ریا و دیکتاتوری زندگی می‌کنیم و در […]

ادبیات و هنر، فُرم است و فُرم است و فُرم است و دیگر هیچ. 25 بهمن 1400
محمدرضا شفیعی کدکنی

ادبیات و هنر، فُرم است و فُرم است و فُرم است و دیگر هیچ.

  محمدرضا شفیعی کدکنی:   ▪️ادبیات و هنر، فُرم است و فُرم است و فُرم است و دیگر هیچ. حتّی همان چیزی را که شما در ادبیات و هنرها و ادیان و اسطوره‌ها «مضمون» و «معنی» یا «پیام» یا «محتوی» می‌خوانید، وقتی شناخت عمیقی از آن به دست آوردید متوجه می‌شوید که چیزی جز صورت […]

هیچ روشنفکری بهتر از فروغ به ستیزهٔ با سنّت برنخاست. 24 بهمن 1400
محمدرضا شفیعی کدکنی

هیچ روشنفکری بهتر از فروغ به ستیزهٔ با سنّت برنخاست.

محمدرضا شفیعی کدکنی: [با یاد شاعر فقید فروغ فرخزاد در سالگرد درگذشت ایشان]   ▪️ما در قرن بیستم روشنفکران بسیاری داشته‌ایم که به ویرانی «سنّت»ها کمر بسته و برخاسته‌اند و تمام کوشش آنان تخریب اساس سنّت‌ها بوده است چه به صورت آثار داستانیِ بزرگ (بوف کور در نیمهٔ اول قرن بیستم) و چه در شکل […]

فارسی‌زدایی انگلستان در شبه‌قارهٔ هند و آنچه روسیه با زبان اقوام آسیای میانه کرد. 16 بهمن 1400
محمدرضا شفیعی کدکنی

فارسی‌زدایی انگلستان در شبه‌قارهٔ هند و آنچه روسیه با زبان اقوام آسیای میانه کرد.

محمدرضا شفیعی کدکنی:   ▪️من در آکسفورد که بودم،آنجا در کتابخانه‌اش، یک فرد انگلیسی که اسمش، همه چیزش انگلیسی بود، عضو کمپانی هند شرقی بود، آمده بود زبان فارسی یاد گرفته بود و به فارسی شعر می‌گفت و شعر در سبک هندی! شماهایی که زبان مادریتان هست، شما که بعضی‌هایتان فوق لیسانس و دکتر ادبیات […]

معرفی چند‌تن از شاهنامه‌شناسان ایرانی روزگار ما 19 دی 1400

معرفی چند‌تن از شاهنامه‌شناسان ایرانی روزگار ما

معرفی چند‌تن از شاهنامه‌شناسان ایرانی روزگار ما   به خواست و پیام مخاطبان و علاقه‌مندان، چند تن از مصححان، نسخه‌‌پژوهان و شاهنامه‌شناسان ایرانی اکنونِ ما معرفی شد. علاقه‌مندان می‌توانند با مطالعه و پیگیری یادداشت‌ها، مقاله‌ها و کتاب‌های این خادمان گرامی فرهنگ ایران که در گستره‌ای متنوع و ضروری پیرامون کتاب ملی ایرانیان نگاشته شده، به […]

به بهانهٔ زادروز ملک‌الشعرای بهار(تنوّع اقلیمی شعر بهار) 19 آذر 1400
محمدرضا شفیعی کدکنی

به بهانهٔ زادروز ملک‌الشعرای بهار(تنوّع اقلیمی شعر بهار)

محمدرضا شفیعی کدکنی:   ▪️این مسألهٔ مقایسهٔ تنوّع اقالیم شعری بهار را می‌توان از عصرِ مشروطه به قُدما نیز تسرّی داد و گفت: در دیوان هیچ شاعرِ قصیده‌سرایی (با همهٔ عظمت و بیکرانگی شعر سنایی و استواری ساخت و انسجامِ فکری ناصر خسرو و تصاویر بدیعِ خاقانی) به اندازهٔ دیوان بهار، تنوّعِ اغراض وجود ندارد. […]

در جستجوی معنی مباش! 21 مهر 1400
محمدرضا شفیعی کدکنی

در جستجوی معنی مباش!

محمدرضا شفیعی کدکنی: ▪️وظیفهٔ هنرمند خلق و آفرینش هرچه بیشتر احتمالات است. ویتگن اشتاین گفت: « در جستجوی معنی مباش، در جستجوی کاربرد باش». به جای اینکه در جستجوی معنی شعر حافظ باشیم بایستی در جسنجوی کاربرد شعرش باشیم. حوزهٔ «معنی» چیز بسیار محدودی است در صورتی که حوزهٔ «یعنی» (کاربرد) بسیار وسیع است. حافظ […]

دربارهٔ غزلِ اولِ دیوانِ حافظ [الا یا ایُّها السّاقی] 19 مهر 1400
محمدرضا شفیعی کدکنی

دربارهٔ غزلِ اولِ دیوانِ حافظ [الا یا ایُّها السّاقی]

محمدرضا شفیعی کدکنی: ▪️شعر‌های عرفانی دو‌گونه‌اند: شعر‌هایی که موضوع عرفانی دارند و شعر‌هایی که سِتِ set عرفانی دارند و ابزار و اصطلاحات عرفانی در آنها دیده می‌شود. حافظ در عصری که زندگی می‌کرد نفسش مرتبط بوده است با عرفان و جریان‌های عرفانی آن روز. این‌گونه می‌توان غزل‌های حافظ را طبقه‌بندی کرد: غزل‌های خالصاً موضوعاً و […]

معنایِ «حافظ» در روزگارِ حافظ 17 مهر 1400

معنایِ «حافظ» در روزگارِ حافظ

محمدرضا شفیعی کدکنی ▪️زِ حافظانِ جهان کس چو بنده جمع نکرد لطایفِ حکَمی با نکاتِ قرآن ▪️تا آنجایی که به یاد می‌آورم، قبل از خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، متوفی ۷۹۱، ظاهراً هیچ شاعری تخلّصِ حافظ نداشته است، امّا پس از او کسانی به نام «حافظ» شهرت داشته‌اند و شعر هم می‌گفته‌اند، اما هیچ کدام […]